De man met de hoed

tijmenzoetheel

Een beetje mistroostig, maar zeker niet zonder zelfvertrouwen, poseert hij op zijn stoel voor de fotograaf. Achterstevoren, welteverstaan. Deze man was blijkbaar niet iemand die gewoon braaf op een stoel ging zitten – zelfs niet, of juist niet voor een fotograaf.

Het is Tijmen Zoet, geboren in 1860, bij zijn huis in Hulshorst. Een voorouder uit de familie van mijn vriend. Een plechtige hoge hoed, een pijpje en snor (het is moeilijk te zien?) – als je hem zo ziet zitten kun je bijna niet anders dan je afvragen wat voor man dit geweest is. Hij draagt een typische rouwhoed. Om wie rouwde Tijmen?

tijmenzoet

Tijmen leefde van 1860 tot 1942 en was dagloner en landbouwer. Hij zit op het erf van zijn kleine, witte huis. Zo te zien ligt het aan de rand van het bos. Een andere foto toont het hele huis. Een schattig locomotiefhuisje (zo genoemd wegens de vorm met de schoorsteen), in die tijd typerend voor arme dagloners. Tijmen en zijn vrouw Driesje Zoet staan ervoor. Zij waren in 1888 getrouwd.

tijmenhuis

Beide foto’s moeten tussen ca. 1920 en 1942 genomen zijn. Hun ouders waren voor die tijd al overleden, dus daar kan de rouw niet voor zijn. Een eerste indruk van mij was, toen ik meneer Zoet zo zag zitten: zou zijn vrouw gestorven zijn? Maar nee, op bovenstaande foto is Tijmen duidelijk ouder en daar staat hij gewoon samen met haar. Driesje overleefde hem zelfs twee jaar. Bovendien lijken ze op de bovenstaande foto ook in rouwdracht gekleed te zijn. Op een andere foto is dit wat duidelijker te zien (foto links):

rouww       download

Zwart en wit waren op de Noord-Veluwe kleuren van diepe rouw in de klederdracht (foto rechts). Hier staan mensen in de kerkdracht van zware rouw, na het verstrijken van de eerste zes weken van de rouwperiode. Daar waren strenge regels aan verbonden. Deze dracht lijkt op die van Tijmen en Driesje.

Het echtpaar Zoet-Zoet kreeg in totaal zeven kinderen: Mechteldje, Jakob (die later met zijn nicht trouwde), Aart, een doodgeboren kindje, Jan, Mannes en Gerrigje.
Hun eerste kind, Mechteldje werd maar zeven maanden oud.  In 1896 kregen ze een doodgeboren kindje. In die tijd als jonge ouders hadden Tijmen en Driesje dus zeker reden voor rouw.

Van hun kinderen is echter in de periode van de foto’s niemand overleden. Wel stierf een zus van Tijmen, Hannesje, in 1937. Een broer van Driesje, Gerrit, stierf in 1928. Zo zullen er nog wel meer familieleden zijn geweest die ik niet heb onderzocht, maar die de oorzaak kunnen zijn van de rouwdracht en de hoge hoed.

Misschien droegen Tijmen en Driesje helemaal geen rouwkleding, maar hun gewone alledaagse ‘outfit’. Het is met zo’n zwart-wit foto toch altijd gissen naar de kleuren. Misschien hadden ze hun zondagse pak aangetrokken voor de foto. En misschien had Tijmen die hoed even tevoorschijn gehaald, alleen om even mee te poseren. Gewoon voor de lol.

~

Foto met hoed hier

Foto met huis hier

Informatie over locomotiefhuisjes http://cultuurtijdschriften.nl/download?type=document&docid=480219

Informatie over rouwkledij op de Veluwe http://media.mijngelderland.nl/mijngelderland/files/verhalen_pdf/Rouw_en_afrouw_in_de_streekdracht_van_de_Noord_1850-1950.pdf

Afbeelding rouwkledij 

Documenten over het gezin van Tijmen Zoet hier

Advertenties

Over DaniëlleSabine

Een boekenwurm die houdt van kunst en geschiedenis en daarover blogt op https://daniellesabine.wordpress.com.
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s