Van Bosch tot Bruegel – De ontdekking van het dagelijks leven

De middeleeuwen en de zeventiende eeuw zijn verreweg mijn favoriete periodes als het om kunst gaat. Daarom sprak de tentoonstelling ‘Van Bosch tot Bruegel’ in Boijmans van Beuningen me meteen aan, en sta ik ook te trappelen om volgend jaar naar de Jheronimus Bosch-tentoonstelling in Den Bosch te gaan (de grootste ooit!). Maar dat is voor later; nu heb ik me mogen verwonderen op de prachtige expositie in Rotterdam.

Via een actie van het Spoor Magazine van de NS en de Vrije Academie hadden we een lezing geboekt die bij deze tentoonstelling hoorde. Eigenlijk doe ik zoiets nooit; maar dit leek me gewoon ontzettend leuk. En dat was het ook! Nadat we eerst een kort rondje door het museum hadden gemaakt, verzamelden we ons met de rest van groep voor de lezing. Er was een voorwoord van conservator Friso Lammertse, die een kijkje achter de schermen gaf met zijn verhaal over hoe de tentoonstelling tot stand gekomen was. Voor mij een beetje bekend terrein, maar altijd leuk om te horen hoe het hier was gegaan. Lammertse was vooral erg blij met het ‘Hooiwagentriptiek’ van Bosch dat speciaal uit het Prado naar Nederland gekomen is.

Het Hooiwagentriptiek van Jheronimus Bosch, 1510-1520.

Daarna gaf Patricia Huisman een boeiende, en ook inhoudelijk echt interessante lezing over het verhaal bij de tentoonstelling. Over hoe kunstenaars zoals Bosch, Bruegel en bijvoorbeeld Lucas van Leyden pioniers waren op het gebied van het uitbeelden van het dagelijks leven in de kunst. Hoe er tot die tijd eigenlijk vooral religieuze kunst was en dat het dus revolutionair was dat dat verheven medium nu gewoon gebruikt werd om bedelaars en kreupelen te laten zien. Gewone situaties uit het dagelijks leven, soms wat overdreven, met grapjes en humor, ‘tot lering en vermaak’.

Veel tijd om daarna de tentoonstelling te bekijken hadden we eigenlijk niet, maar met een scherpe blik en goede concentratie konden we toch alles goed bestuderen. Natuurlijk het grote Hooiwagentriptiek (die monstertjes!), maar ook de marskramer, de marktscènes, de feesten, de markante koppen van het ‘gewone’ volk.

Derde scène van het ‘Diptyque satirique’, ca. 1500, Zuidelijke Nederlanden.

Het toppunt vond ik toch wel het ‘Diptyque Satyrique’ van ca. 1500, een uitklapbaar diptiek waarvan de personages als het ware met de toeschouwer in gesprek gaan. Als het gesloten is, staat er een man op de voorkant die je waarschuwt het schilderij toch vooral niet te openen. Doe je dat toch, dan wordt je nieuwsgierigheid bestraft: je kijkt recht tegen twee billen aan! Op het volgende paneel, eigenlijk als in een stripverhaal, steekt een man zijn tong uit: ‘Ik had je gewaarschuwd!’.
Stel je voor, zo’n grapje terwijl kunst tot voor kort alleen voor plechtige religieuze onderwerpen gebruikt werd! En zelfs nu, meer dan 500 jaar later, heeft het nog steeds hetzelfde effect. In ieder geval wel op mij: net als mijn Middeleeuwse voorgangers stond ik te gniffelen voor het schilderijtje.

Ook lachen om blote billen (en natuurlijk heel veel meesterwerken aanschouwen)? De tentoonstelling is nog tot en met 17 januari 2016 te zien in Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam.


http://www.boijmans.nl/nl/7/kalender/calendaritem/1265/van-bosch-tot-bruegel

Advertenties

Over DaniëlleSabine

Een boekenwurm die houdt van kunst en geschiedenis en daarover blogt op https://daniellesabine.wordpress.com.
Dit bericht werd geplaatst in Kunst en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s