Volgende patiënt!

Misschien geen hobby voor iedereen, maar voor wie van geschiedenis houdt is de website Velehanden.nl zeker een aanrader. Hier kun je archiefstukken bekijken en de tekst invoeren in bijbehorende vakjes. Zo worden de documenten dus ontsloten (doorzoekbaar) en lees je tegelijkertijd ook interessante informatie uit bijvoorbeeld bevolkingsregisters.

Een nieuw project is ‘Volgende Patiënt!‘. Hier gaat het om het invoeren van patiëntenregisters uit 1818-1899 uit de Amsterdamse gasthuizen. Deze worden nu bewaard in het Stadsarchief Amsterdam. Het zijn geen saaie lijsten met namen; integendeel. De leeftijd, beroep, godsdienst en het aantal dagen dat de patiënt verpleegd is zijn allemaal genoteerd. Ook voor stamboomonderzoek zal dit een belangrijke bron worden: een eventuele partner is opgenomen, het aantal kinderen ten tijde van de opname, en zelfs de ouders met hun beroepen zijn terug te vinden.

Over de ziekte van de betreffende persoon wordt weinig vermeld in deze bron, maar de afdeling is wel genoteerd. Zo is er de krankzinnigenafdeling, eentje voor besmettelijken, en eentje voor oogziektes.

Zelf was ik meteen ‘verslaafd’ aan het invoeren van documenten op Velehanden. Zodra ik dit project ontdekte was die ziekte meteen terug! Ik ben inmiddels al veel interessante personen tegengekomen tijdens het invoeren. Op papier, welteverstaan. Zo deed ik een paar bladzijdes van de vrouwenafdeling van de krankzinnigenafdeling. Een visvrouw van in de 30, getrouwd, jonge kinderen. Een paar maanden opgenomen geweest.

Bartje, een meisje van 16, betaalde kostgeld om een tijdje op de blindenafdeling te kunnen verblijven. Ze was nog niet zo lang wees. Wat mankeerde zij aan haar ogen? Was ze ernstig ziek, of logeerde ze alleen maar een tijdje in het gasthuis? Zulke vragen komen dan meteen bij mij op. Later bleek ze getrouwd te zijn en kinderen gekregen te hebben, dus of ze echt blind was is de vraag. In ieder geval vond ik het een bijzonder verhaal.

En zo krijg je nog veel meer kijkjes in levens van meer dan 100 jaar geleden. Een ongehuwde oude vrouw, toch met één meerderjarig kind. Een vrouw van 56, “verlaten vrouw van […]”, moeder van vier kinderen. Veel jonge (dienst)meisjes, waarvan er een paar bijna meteen weer doorgingen naar de “Gynaecologie” of “Naar de Zieken”. Een 20-jarige vrouw zonder beroep, zonder echtgenoot, zonder woonplaats. Nog meer “verlaten vrouwen”. Patiënten waarvan de vader onbekend is. Een baby’tje dat overlijdt na 2 dagen verpleegd te zijn.

Drama en ellende, maar gelukkig ook mooie dingen. Het vakje ‘overleden’ is bij de meeste patiënten leeg – tenminste, bij de vrouwen die ik ben tegengekomen. Als ik ze daarna opzocht via google, bleek dat het met de meeste gewoon weer goedgekomen was. Waarom ze in het gasthuis zaten is dan misschien niet altijd terug te vinden in deze aktes, maar uit de informatie die er wél in staat kun je ook al behoorlijk wat halen. En zeker met een beetje fantasie, want hoe kil of saai deze lijsten misschien zijn, dit waren wel echte mensen.

~

Afb. van https://velehanden.nl/projecten/bekijk/details/project/amsterdam_patient

Advertenties

Over DaniëlleSabine

Een boekenwurm die houdt van kunst en geschiedenis en daarover blogt op https://daniellesabine.wordpress.com.
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s