Alexine Tinne: 19de-eeuwse girlpower

Poster bij de tentoonstelling in het Haags Historisch Museum

Van oktober 2012 tot maart 2013 was in het Haags Historisch Museum de tentoonstelling “Alexine Tinne – Afrikaanse avonturen van een Haagse dame” te zien. Eerder had ik al over deze avontuurlijke 19de-eeuwse vrouw gehoord in een kleine expositie in Rijksmuseum Volkenkunde in Leiden. Daar was mijn interesse gewekt en in Den Haag groeide deze alleen maar.

Alexine werd in 1835 in een welgestelde Haagse familie geboren. Haar moeder was hofdame van koningin Sophie en zij bewoonden een statig pand aan het Lange Voorhout. Alexine groeide op tot een eigenzinnig meisje dat zich niet in het keurslijf van ‘keurige jongedame’ liet stoppen. Ze droeg zelfontworpen jurken en aparte hoeden en hield er ook bijzondere hobby’s op na. Zo begon ze te experimenteren met fotografie, die op dat moment nog maar in de kinderschoenen stond. Ze trok de stad in of maakte foto’s in de indrukwekkende kamers van haar huis, die ze zelf ontwikkelde. De Koninklijke Bibliotheek bevond zich destijds naast haar huis, en Alexine was daar dan ook vaak te vinden. Volkenkunde en verre landen fascineerden haar. Met behulp van het fortuin dat haar vader haar had nagelaten, ging ze uiteindelijk daadwerkelijk op wereldreis. Samen met haar moeder had ze al veel reizen gemaakt, maar op haar twintigste bezochten ze Egypte. Vergezeld door een leger van bedienden, paarden en honden verkenden zij de Nijl. Het was Alexine’s grote wens om onbekende gebieden te bezoeken.

In 1863 trokken de dames het binnenland van Alexandrië in, met een reisgezelschap van 200 mensen, die zelfs Alexine’s ijzeren ledikant mee moesten slepen. Het werd een zware reis, waarin Alexine haar moeder, tante en twee kameniersters verloor. Ze keerde echter niet terug naar Den Haag, maar vestigde zich in Caïro, waar ze een teruggetrokken leven leidde met een zelf samengestelde groep van bedienden uit allerlei culturen.

In 1867 besloot Alexine op zoek te gaan naar het nomadenvolk de Toearegs. Twee jaar later slaagde ze erin contact met hen te leggen en kreeg ze een uitnodiging van een machtige leider van het volk. Haar plannen werden echter ruw verstoord toen haar kamp werd overvallen door Toearegs en Arabieren. Uit dagboeken die mensen uit haar karavaan bij hielden, weten we wat er ongeveer is gebeurd op die dag. Met twee zwaardhouwen en een geweerschot werd Alexine vermoord, het kamp werd leeggeroofd en er waren nauwelijks overlevenden. Zo kwam er abrupt een einde aan de avonturen van deze jonge vrouw.

Portret van Alexine Tinne

Al tijdens haar leven groeide Alexine uit tot een soort legende. Ze werd geprezen om haar fotografie, was een bekend wereldreizigster en er deden allerlei wilde verhalen over haar dood de ronde. Nog steeds bestaan er veel onduidelijkheden over haar, maar door nauwgezet onderzoek van allerhande bronnen ontstaat er een steeds duidelijker beeld. Naast boeken en tentoonstellingen is er zelfs een film over Alexine verschenen met de titel “Als een vlieg naar de vlam”.

In het Haags Historisch Museum kwam haar noodlottige leven heel dichtbij; haar eigen brieven en tekeningen lagen in vitrines, haar fotografiespullen, haar jurken, zelfs etnografische voorwerpen die ze tijdens haar reizen had verzameld waren te bewonderen. Zo werd de bezoeker door haar leven geleid, tot aan het rampzalige einde. Toch was Alexine zich van de gevaren bewust, en dat hield haar niet tegen. In één van haar brieven schreef ze: ‘Ik heb nooit het geluk van het ouder worden begrepen. Ik heb het altijd maar triest gevonden – zelfs onder de gelukkigste omstandigheden – en ik vind de gedachte om gelukkig en moedig dood te gaan, door een mes of een geweerschot, niet vreselijk…’ Achteraf gezien hadden haar woorden niet dichter bij de waarheid kunnen liggen. Alexine Tinne stierf, precies zoals zij beschreven had, een moedige dood – 33 jaar oud.

~

Meer over Alexine Tinne:

http://www.historici.nl/Onderzoek/Projecten/DVN/lemmata/data/Tinne

http://nl.wikipedia.org/wiki/Alexandrine_Tinne

http://www.haagshistorischmuseum.nl/archive/2013/03/24/alexine-tinne

http://www.gahetna.nl/actueel/nieuws/2012/leven-en-reizen-alexandrine-tinne-1835-1869

Film over Alexine Tinne:

http://www.p-e-p.nl/films.php?cat%20id=10

Illustraties:

http://www.haagshistorischmuseum.nl/images/2012-10/poster-alexine-tinne-webversie.jpg

http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tinne2.jpg

Advertenties

Over DaniëlleSabine

Een boekenwurm die houdt van kunst en geschiedenis en daarover blogt op https://daniellesabine.wordpress.com.
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis, Kunst en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s