Middeleeuwse bling-bling

Op de afdeling Archeologie van Nederland in het Rijksmuseum van Oudheden is nu “Middeleeuws chic” te zien. Deze kleine tentoonstelling toont archeologische vondsten uit de Middeleeuwen, en dan vooral “bling-bling”. Met goud en zilver versierde accessoires waren erg populair in die tijd. De riem en de tas waren belangrijke onderdelen van de Middeleeuwse mode. Kleding had nog geen zakken en bezittingen werden dus mee genomen in een tas, die vastgemaakt werd aan de riem. Deze voorwerpen leenden zich goed voor decoratie.

Tasjes, riemen, hangers en broches geven een beeld van de Middeleeuwse mode. In een stuk of negen vitrines liggen ze zorgvuldig uitgestald. Naast de gebruikelijke achtergrondinformatie zijn er details uit schilderijen als illustratie gebruikt. Portretten van rijke kooplieden en jonkvrouwen, die een zelfde accessoire dragen als in de vitrine te zien is, geven een extra dimensie aan het verhaal. Op deze manier wordt er een directe link gelegd met hoe deze voorwerpen gebruikt werden, in plaats van alleen maar de losse objecten te tonen, en komt het echt tot leven.


Vitrine met verschillende soorten sierbeslag

Sierbeslag staat centraal in deze tentoonstelling. Dit is de versiering die op leren voorwerpen aangebracht werd, meestal in de vorm van spijkers, knopjes of figuren. Opvallend is hoe klein en gedetailleerd deze versieringen zijn. Ook is er een grote diversiteit. Het RMO bezit de grootste collectie van dit laatmiddeleeuws ‘riembeslag’ van heel Europa, met ruim 1500 losse beslagstukjes.


Riem met decoratie in de vorm van een hart, 14e eeuw

Vaak zat er betekenis achter deze symbolen, die direct door de Middeleeuwse toeschouwer begrepen werd. Ook zijn er veel letters, die bijvoorbeeld konden verwijzen naar de koning of de maagd Maria. Door een bepaalde letter of symbool te dragen, kon iemand dus zijn persoonlijke mening duidelijk maken. Op de foto hierboven is zelfs een hartje te zien (middelste bakje onderaan). Dit symboliseerde natuurlijk de liefde. Door dit op haar riem te dragen, benadrukte een dame haar kuisheid en rijkdom. Ook kon een man zijn geliefde (letterlijk) versieren door haar een accessoire te geven dat gedecoreerd was met hartjes. Door de symboliek van het voorwerp werden zijn bedoelingen duidelijk. Op de tentoonstelling is een voorbeeld te zien uit de eerste helft van de veertiende eeuw, gevonden in Dordrecht.


Halsband van een jachthond, 15e eeuw

Wat ik persoonlijk het leukst vond waren de halsbanden van huisdieren. Net als de riemen die de mensen droegen, werden ook de leren bandjes van hun honden uitvoerig gedecoreerd. Zo  kon de hond de status van zijn eigenaar aangeven. Vaak werden zelfs de wapenschilden van de eigenaar erin verwerkt.  De halsband hierboven behoorde toe aan een jachthond, herkenbaar aan de slanke hals, en is gevonden in Leiden. Hij stamt uit de eerste helft van de vijftiende eeuw. Aan weerszijden van de grote koperen sluiting zijn wapenschilden bevestigd.


Hedendaags sierbeslag

Ook wordt er een link gelegd met het heden, door een vitrine vol moderne voorwerpen met sierbeslag. En meteen zie je het: zo veel is er eigenlijk niet veranderd in zes eeuwen. Net als toen houden we nog steeds van glinsterende bling-bling.

Bij deze tentoonstelling is het boek “Middeleeuwse mode in metaal” verschenen, dat verkrijgbaar is in de museumshop en een uitgebreidere kijk geeft op het verhaal van de tentoonstelling.

Meer informatie:
http://www.rmo.nl/tentoonstellingen/middeleeuws-chic

Advertenties

Over DaniëlleSabine

Een boekenwurm die houdt van kunst en geschiedenis en daarover blogt op https://daniellesabine.wordpress.com.
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis, Kunst en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s